ยินดีต้อนรับเข้าสู่เว็บไซต์ สวนพฤกษศาสตร์ โครงการในพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี โรงเรียนศรีรัตนวิทยา อำเภอศรีรัตนะ จังหวัดศรีสะเกษ
หน้าแรก ข้อมูลพืช เขตศึกษาพันธุ์ไม้ กิจกรรมพิเศษ ติดต่อเรา


061 ทองหลางลาย
ชื่อพันธุ์ไม้ ทองหลางลาย
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-061/1
        ทองหลางลาย เป็นไม้ต้น สูง 5.5 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม ลำต้นเหนือดินตั้งตรงเองได้ เรียบสีเทาอ่อน ตามกิ่งอ่อนมีหนาม ใบ เป็นใบประกอบมี 3 ใบย่อย ใบรูปไข่ ใบกลางจะมีขนาดใหญ่กว่า 2 ใบข้าง โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ เส้นกลางใบและ เส้นแขนงใบสีเหลือง ดอก เป็นดอกช่อ รูปดอกถั่วสีแดงเข้ม ออกรวมกันเป็นช่อยาวประมาณ 20- 30 เซนติเมตร กลีบเลี้ยงเชื่อมกันเป็นแผ่นรูปรีหุ้มฐานดอก กลีบดอก 5 กลีบสีแดงเข้ม 4 กลีบเป็นรูปเคียวกว้าง 0.8 เซนติเมตร ยาว 1.8 เซนติเมตร 1 กลีบใหญ่รูปเรืออยู่ด้านบนของดอก กว้าง 1.8-2.0 เซนติเมตร ยาว 5.5-6.0 เซนติเมตร เกสรเพศผู้ 10 อัน ก้านชูเกสรยาวไม่เท่ากัน และเชื่อมติดกันประมาณครึ่งหนึ่งของความยาวก้านชู โค้งทำมุมแหลมกับกลีบดอกรูปเรือ ก้านชูเกสรเพศเมีย ยาว 6.5-7.0 เซนติเมตร รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ ผล ผลเป็นฝักขอดเป็นข้อยาว 15-30 เซนติเมตร
        ประโยชน์ของทองหลางลาย เป็นไม้ประดับ และใบและเปลือก แก้ลมพิษ แก้ตาแดง แก้ข้อบวม, ราก ใช้แก้พยาธิในท้อง ตาฟาง ไข้หวัด พอกบาดแผล แก้ปวดแสบปวดร้อน นอกจากนี้คนไทยยังนิยมนำใบอ่อนของทองหลางมารับประทานร่วมกับเมี่ยงคำ หรือเป็นผักจิ้มน้ำพริก เพราะใบทองหลางเป็นผัก




062 คูน
ชื่อพันธุ์ไม้ คูน
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-062/6
        คูน เป็นไม้ต้น สูง 11.5 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม โปร่ง ลำต้นเรียบ สีน้ำตาลแกมเทา ใบ เป็นใบประกอบ สีเขียวเป็นมัน ช่อหนึ่งๆ ยาวประมาณ 2.5 เซนติเมตร มีใบย่อยรูปป้อมๆ หรือรูปไข่ 3-6 คู่ ใบย่อยกว้างๆ 5-7 เซนติเมตร ยาว 9-15 เซนติเมตร โคนใบมนและค่อยๆ สอบไปทางปลายใบ เนื้อใบเกลี้ยงค่อนข้างบาง เส้นแขนงใบถี่ และโค้งไปตามรูปใบ ดอก เป็นดอกช่อ ยาว 20-45 เซนติเมตร กลีบรองกลีบดอกรูปขอบขนานยาวประมาณ 1 เซนติเมตร มี 5 กลีบ มักหลุดร่วงง่าย กลีบดอกยาวกว่ากลีบรองกลีบดอกประมาณ 2-3 เท่า และมีกลีบรูปไข่กลับ 5 กลีบ ตามพื้นกลีบจะเห็นเส้นกลีบชัดเจน เกสรผู้มีขนาดแตกต่างกันจำนวน 10 อัน ก้านอับเรณูโค้งงอขึ้น ผล เป็นฝักรูปทรงกระบอกเกลี้ยงๆ อาจยาวถึง 50 เซนติเมตร โตวัดเส้นผ่าศูนย์กลาง 2.0-2.5 เซนติเมตร ฝัก อ่อนสีเขียวและออกสีดำเมื่อแก่จัด ในฝักจะมีผนังเยื่อบางๆ กั้นเป็นช่องๆ ตามขวางของฝัก และตามช่องเหล่านี้จะมีเมล็ดแบนๆ สีน้ำตาลอยู่
        ประโยชน์ของคูน ฝักแก่ เนื้อสีน้ำตาลดำและชื้น ใช้เป็นยาระบาย พ่นกำจัดแมลงและหนอนในแปลงผัก ฝักแก่ใช้เป็นเชื้อเพลิงในการหุงต้มด้วยเตาเศรษฐกิจ เนื้อของฝักแก่ใช้แทนกากน้ำตาลในการทำหัวเชื้อจุลินทรีย์ ฝักอ่อน สามารถใช้ขับเสมหะได้ ใบ สามารถนำมาใช้ในการฆ่าเชื้อโรคได้ ดอก ช่วยแก้แผลเรื้อรัง ใช้เป็นยาถ่าย ยาระบาย ช่วยหล่อลื่นลำไส้ รักษาโรคที่เกี่ยวกับกระเพาะ




063 กล้วยน้ำว้า
ชื่อพันธุ์ไม้ กล้วยน้ำว้า
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-063/4
        กล้วยน้ำว้า เป็นไม้ล้มลุก สูง 3.5 เมตร ลำต้นสั้นอยู่ใต้ดิน กาบเรียงเวียนซ้อนกันเป็นลำต้นเทียม สีเขียวอ่อน ใบ เป็นใบเดี่ยวขนาดใหญ่ออกเรียงสลับ รูปขอบขนาน กว้าง 25-40 เซนติเมตร ยาว 1-2 เมตร ปลายใบมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ สีเขียว ด้านล่างมีนวลสีขาว เส้นใบขนานกันในแนวขวาง ก้านใบเป็นร่องแคบ ดอก ออกเป็นช่อที่ปลายยอดห้อยลง เรียกว่า หัวปลี มีใบประดับขนาดใหญ่หุ้มสีแดงเข้ม เมื่อบานจะม้วนงอขึ้น ด้านนอกมีนวล ด้านในเกลี้ยง ผล รูปรี ยาว 11-13 เซนติเมตร ผิวเรียบ ปลายเป็นจุก เนื้อในมีสีขาว พอสุกเปลือกผลเป็นสีเหลือง เนื้อมีรสหวาน รับประทานได้ หวีหนึ่งมี 10-16 ผล บางครั้งมีเมล็ด เมล็ดกลม สีดำ
        ประโยชน์ของกล้วยน้ำว้า ราก แก้ขัดเบา ต้น ห้ามเลือด แก้โรคไส้เลื่อน ใบ ใช้ห้ามเลือด ยางจากใบ ห้ามเลือด สมานแผล ผล รักษาโรคกระเพาะ แก้ท้องเสีย รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก แก้ริดสีดวง กล้วยน้ำว้าดิบ ใช้แก้อาการท้องเดิน แก้โรคกระเพาะ และอาหารไม่ย่อย กล้วยน้ำว้าสุกงอม เป็นอาหาร ยาระบาย สำหรับผู้ที่อุจจาระแข็ง หรือเป็นริดสีดวงทวารขั้นแรกจนกระทั่งถ่ายเป็นเลือด หัวปลี ขับน้ำนม




064 กาบหอยแครง
ชื่อพันธุ์ไม้ กาบหอยแครง
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-064/3
        กาบหอยแครง เป็นไม้ล้มลุก สูง 0.4 เมตร ลำต้นอวบใหญ่ แตกใบรอบเป็นกอ ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงซ้อนเป็นวงรอบ รูปใบหอก ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ หลังใบสีเขียว ท้องใบสีม่วงแดง เนื้อใบหนา ดอก ออกเป็นช่อตามซอกใบ แต่ละช่อประกอบด้วยใบประดับสีม่วงปนเขียว รูปหัวใจคล้ายหอยแครง มี 2 กาบ โคนกาบทั้งสองประกบเกยซ้อนและโอยหุ้มดอกสีขาว ดอกสีขาวเล็กอยู่รวมเป็นกระจุก กลีบดอก 3 กลีบ รูปไข่ สีขาว แผ่นกลีบหนา เกสรเพศผู้มี 6 อัน ผล รูปรี กว้าง 2.5-3 มิลลิเมตร ยาว 3.5 มิลลิเมตร มีขนเล็กน้อย ผลแก่แตกออกเป็น 3 ซีก เมล็ดเล็ก
        ประโยชน์ของกาบหอยแครง ใบ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ แก้ไอ อาเจียนเป็นโลหิต แก้ฟกช้ำภายใน แก้บิด ถ่ายเป็นเลือด แก้ปัสสาวะเป็นเลือด ดอก ใช้ขับเสมหะ แก้ไอ เลือดกำเดาออก ห้ามเลือด แก้ปัสสาวะเป็นเลือด แก้ไอเป็นเลือด แก้บิดถ่ายเป็นเลือด




065 หัวใจสีม่วง
ชื่อพันธุ์ไม้ หัวใจสีม่วง
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-065/3
        หัวใจสีม่วง เป็นไม้ล้มลุก ลำต้นกลมอวบน้ำ ทอดนอนไปกับพื้นดิน ต้น เเละใบค่อนข้างอวบน้ำ ยอดชูตั้งขึ้นออกรากตามข้อบริเวณที่แตะพื้นดิน ใบ เป็นใบเดี่ยว รูปหอก สีม่วงหรือเขียวปนม่วง เรียงเวียนสลับเป็นวงรอบต้น ใบรูปรีถึงรูปขอบขนาน กว้าง 2-3 เซนติเมตร ดอก ดอกช่อสีชมพูปนม่วงอ่อน มี 3 กลีบ ขนาดเล็ก ออกตามซอกใบ และปลายกิ่ง มีใบประดับเป็นรูปเรือ ผล เป็นผลแห้งแตก เมล็ดรูปแถบ
        ประโยชน์ของหัวใจสีม่วง ปลูกคลุมดินประดับสวนทั่วไปที่การระบายน้ำดี ริมถนน ริมทางเดิน




066 ฟักทอง
ชื่อพันธุ์ไม้ ฟักทอง
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-066
        ฟักทอง เป็นเป็นพืชล้มลุก มีเถายาวเลื้อยปกคลุมดิน ลำต้นมีลักษณะกลมหรือเป็นเหลี่ยมมน ผิวเป็นร่องตามความยาว มีขนอ่อน ๆ มีหนวดสำหรับยึด เกาะยึดบริเวณข้อ ใบเป็นใบเดี่ยว มีขนาดใหญ่ ออกเรียงสลับกัน โคนใบเว้าคล้ายรูปหัวใจ ขอบใบหยักเป็นเหลี่ยม 5 เหลี่ยม มีขนทั้ง 2 ด้านของตัวใบดอกเป็นดอกเดี่ยวสีเหลืองมีขนาดใหญ่ ลักษณะคล้ายระฆังหรือกระดิ่งออกบริเวณง่ามใบผลมีขนาดใหญ่ มีลักษณะเป็นพูเล็ก ๆ โดยรอบเปลือกนอกขรุขระและแข็ง มีสีเขียวและจะเปลี่ยนเป็นสีเขียวอ่อนและ สีเหลืองเข้ม และสีเหลืองตามลำดับ เนื้อภายในมีสีเหลืองอมเขียว สีเหลือง และสีส้ม เมล็ดมีจำนวนมากซึ่งอยู่ตรงกลางผลระหว่างเนื้อฟู ๆ มีรูปร่างคล้ายไข่ แบน มีขอบนูนอยู่โดยรอบ
        ประโยชน์ของฟักทอง เป็นอาหาร เนื้อฟักทองช่วยป้องกันโรคเบาหวาน ความดันโลหิต ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด บำรุงนัยน์ตา ตับและไต เมล็ดใช้เป็นยาขับพยาธิตัวตืด ป้องกันการเกิดนิ่วในกระเพาะปัสสาวะ และช่วยดับพิษปอดบวม รากช่วยแก้พิษแมลงสัตว์กัดต่อย ยางช่วยแก้พิษผื่นคัน เริม และงูสวัด




067 เฟื่องฟ้า
ชื่อพันธุ์ไม้ เฟื่องฟ้า
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-067/1
        เฟื่องฟ้า เป็นไม้พุ่มกึ่งเลื้อยอายุยืน สูง 1.8 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม ทึบ มีหนามขึ้นตามลำต้นอยู่เหนือใบ เปลือกลำต้นสีเทานวล แตกเป็นเส้น ไม่มียาง ใบเป็นใบเดี่ยวแตกออกสลับกับกิ่งหรือเยื้องกัน มีขนขึ้นปกคลุมเล็กน้อย มีสีเขียวหรือใบด่าง รูปร่างรีแหลมยาว 3-6 เซนติเมตร กว้าง 2.5 เซนติเมตร ใบประดับลักษณะคล้ายรูปหัวใจหรือรูปไข่มี 3-5 ใบ มีหลายสี เช่น ม่วง แดง ชมพู ส้ม ฟ้า เหลืองและอื่นๆ ผู้พบเห็นทั่วไปมักเข้าใจว่าใบประดับคือดอก ดอกมีทั้งดอกสมบูรณ์เพศและไม่สมบูรณ์เพศ ออกเป็นช่อตามซอกใบหรือปลายกิ่ง แต่ละช่อมี 3 ดอก เป็นหลอดยาว 1-2 เซนติเมตร ติดอยู่ที่เส้นกลางใบของใบประดับ ส่วนใหญ่มักเข้าใจว่าดอกคือเกสรดอก ดอกเป็นชนิดไม่มีกลีบดอก มีกลีบเลี้ยง 5 กลีบ มีเกสรตัวผู้ 5-10 อัน
        ประโยชน์ของเฟื่องฟ้า ปลูกเป็นไม้ประดับ มีหลากหลายพันธุ์ หลายสี




068 เฟื่องฟ้าด่าง
ชื่อพันธุ์ไม้ เฟื่องฟ้าด่าง
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-068/2
        เฟื่องฟ้าด่าง เป็นไม้พุ่มรอเลื้อยใบ สูง 2 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม ทึบ มีหนามขึ้นตามลำต้น อยู่เหนือใบ เปลือกลำต้นสีเทานวล แตกเป็นเส้น ไม่มียาง ใบเรียงสลับ ใบเดี่ยว รูปไข่ หรือรูปรี กว้าง 3-5 เซนติเมตร ยาว 4-8 เซนติเมตร โคนใบมน ปลายใบแหลม ขอบใบเรียบ ผิวใบเรียบมีทั้งสีด่าง เขียว-ขาว ดอก ดอกช่อ มีใบประดับสีต่างๆ จำนวน 3 กลีบ ส่วนของดอกเป็นหลอด มีขนาดเล็กสีขาว มีก้านดอกเล็กๆ และติดอยู่กลางแผ่นของใบประดับ หลอดดอกสีเขียว ที่ปลายหลอดดอกคล้ายกลีบมีชั้นเดียว สีชมพู เหลืองหรือขาว เกสรเพศผู้ 10 อัน มีขนาดไม่เท่ากัน และอยู่ในหลอดดอก ผล ผลขนาดเล็ก มี 5 สัน มีเปลือกแข็งและมีเมล็ดติดกับเปลือก
        ประโยชน์ของเฟื่องฟ้าด่าง ปลูกเป็นไม้ประดับในสวนสาธารณะ สวนข้างทางเดิน เป็นรั้ว เป็นซุ้มนั่งเล่น เป็นไม้กระถาง ฯลฯ เฟื่องฟ้าสามารถตัดแต่งหรือดัดให้เป็นรูปร่างต่างๆ ได้ง่าย




069 นีออน
ชื่อพันธุ์ไม้ นีออน
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-069/1
        นีออน เป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก สูง 1.5 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม ทึบ เปลือกลำต้นสีเทาเข้ม เรียบแตกกิ่งก้านจำนวนมาก กิ่งชูตั้งขึ้น ทรงพุ่มแน่นทึบ ใบ เป็น ใบเดี่ยว เรียงเวียนสลับ ใบรูปไข่กลับถึงรูปรี กว้าง 1-1.5 เซนติเมตร ยาว 2-2.5 เซนติเมตร ปลายใบมน โคนใบสอบ ขอบใบเรียบ ผิวใบด้านบนสีเขียวอมเทา มีขนยาวนุ่มปกคลุม มักบิดห่อขึ้นเล็กน้อย ดอก เป็นดอกเดี่ยว สีม่วงสดถึงสีชมพูอมม่วงแดง ออกดอกเดี่ยวตามซอกใบที่ปลายกิ่ง โคนกลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 5 แฉก มีขนอ่อนนุ่มขนาดเล็กปกคลุม ดอกบานเต็มที่กว้าง 1-2 เซนติเมตร ผล เป็นผลแห้งแตก
        ประโยชน์ของนีออน ปลูกเป็นไม้ประดับ




070 ปาล์มแชมเปญ
ชื่อพันธุ์ไม้ ปาล์มแชมเปญ
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-070/2
        ปาล์มแชมเปญ เป็นปาล์มต้นเดี่ยว โคนลำต้นมีอวบอ้วนเป็นรูปทรงขวดหรือทรงกระบอก สูง 2.5 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกระจายรอบลำต้น ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนก เรียงสลับ มีทางใบ 4-5 ก้าน ปลายทางใบบิดโค้งเล็กน้อย ใบย่อยรูปขอบขนาน กว้าง 2-5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 45 เซนติเมตร ปลายใบเรียวแหลมโคนใบรูปลิ่ม แผ่นใบหนา โคนกาบใบสีเขียวสันกาบใบและแกนกลางใบมีสีน้ำตาลแดง ดอก เป็นดอกช่อสีขาวนวลถึงสีส้ม มีกลิ่นหอมออกเป็นช่อแบบช่อแยกแขนงใต้โคนกาบใบ ดอกแยกเพศอยู่ร่วมต้น ช่อดอกยาวประมาณ 60 เซนติเมตร ผล เป็นผลสดแบบมีเนื้อเมล็ดเดียว ทรงกลมรี ขนาดประมาณ 2 เซนติเมตร ผลสุกสีเหลืองอมส้มถึงดำ เมล็ดแบนยาว
        ประโยชน์ของปาล์มแชมเปญ เป็นไม้ประดับปลูกในกระถางประดับภายในอาคาร และนอกอาคาร เช่น ริมรั้ว ริมอาคาร ปลูกเป็นแถวริมทางเดิน เป็นต้น




071 สัก
ชื่อพันธุ์ไม้ สัก
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-071/1
        สัก เป็นไม้ต้น สูง 21 เมตร เรือนยอดทรงพุ่ม ลำต้นเหนือดินตั้งตรง โคนเป็นพูพอนต่ำ ๆ เรือนยอดเป็นพุ่มทรงกลมค่อนข้างทึบ เปลือกสีเทา เรียบหรือแตกเป็นร่องตื้นตามความยาวลำต้น เปลือกในสีเขียวอ่อน ใบ เดี่ยว เรียบตรงข้าม ปลายแหลม โคนมน ยาว 25-40 เซนติเมตร กว้าง 20-30 เซนติเมตร ใบต้นอ่อนจะใหญ่กว่านี้มาก ด้านล่างสีเขียวเข้ม ด้านบนสีอ่อนกว่า ผิวใบมีขนสากมือ มีต่อมเล็ก ๆ สีแดง ขยี้ใบจะมีสีแดงเหมือนเลือด ดอกขนาดเล็ก สีขาวนวล ออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ผล แห้งค่อนข้างกลม เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 เซนติเมตร เปลือกแข็ง เมล็ด มี 1-3 เมล็ด
        ประโยชน์ของสัก เนื้อไม้ใช้ก่อสร้าง และทำฟอร์นิเจอร์ ใบ รับประทานช่วยลดน้ำตาลในเลือด บำรุงโลหิต ขับลม ขับปัสสาวะ แก้ทางเดินปัสสาวะอักเสบ ทำยาอม แก้เจ็บคอ เนื้อไม้ กินใช้แก้บวม บำรุงโลหิต แก้ลมในกระดูก แก้อ่อนเพลีย แก้ไข้ รักษาโรคผิวหนัง ดอก ขับปัสสาวะ




072 ตะโกนา
ชื่อพันธุ์ไม้ ตะโกนา
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-072/4
        ตะโกนา เป็นเป็นไม้ต้น สูง 2.8 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มทึบหนา ลำต้นมีเปลือกหุ้มสีดำแตกเป็นสะเก็ดหนาๆ ใบ เดี่ยวเรียงสลับกันรูปไข่ หรือรูปป้อมๆ โคนใบสอบเป็นรูปลิ่ม ป้อมหรือป้าน ปลายใบโค้งมน ป้าน เว้าเข้า หรือหยักคอดเป็นติ่งสั้นๆ ผิวเกลี้ยงเขียวสด ใบดกและหนาทึบ ดอก ออกตามง่ามใบ ก้านดอกยาว 1–3 มิลลิเมตร มีขนนุ่ม ดอกเพศผู้และดอกเพศเมียอยู่ต่างต้นกัน ดอกเพศผู้จะออกเป็นช่อๆ ละประมาณ 3 ดอก ดอกเพศเมียออกดอกเดี่ยวๆ ผล กลมเมื่ออ่อนมีขนสีน้ำตาลแดง โคนและปลายผลมักบุ๋ม มียางมาก
        ประโยชน์ของตะโกนา ไม้ใช้ทำเฟอร์นิเจอร์หรือด้ามเครื่องมือ ผลอ่อนใช้ย้อมผ้า ย้อมแห ทำไม้ดัด เปลือกต้น และแก่น บำรุงธาตุ บำรุงกำลัง ต้มกับเกลือ อมรักษารำมะนาด ผลแก้ท้องร่วง คลื่นไส้ ท้องเสีย แก้อาการบวม ขับพยาธิ เปลือกผล เผาเป็นถ่าน ขับปัสสาวะ เมล็ด รสฝาดเฝื่อน แก้บิด แก้ท้องร่วง




073 มะละกอ
ชื่อพันธุ์ไม้ มะละกอ
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-073/3
        มะละกอ เป็นไม้ต้น สูง 3.5 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มรูปร่ม เปลือกต้นเรียบ สีน้ำตาลออกขาว ลำต้นตรง ไม่มีแก่น แตกกิ่งก้านน้อย มีรอยแผลใบชัดเจน มียางขาวข้น ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับรอบต้นหนาแน่นที่ปลายยอด ใบรูปฝ่ามือ ขนาด 80-120 เซนติเมตร ขอบใบเว้าเป็นแฉกลึกถึงแกนก้าน ก้านใบเป็นหลอด กลมกลวงยาว 25-100 เซนติเมตร ดอก ดอกแยกเพศอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อยาวห้อยลง ดอกสีขาว กลีบดอกมี 5 กลีบ มีกลิ่นหอม ดอกเพศเมียสีขาว ออกเป็นช่อกระจุกตามซอกใบ ดอกมีขนาดใหญ่ กว่าดอกเพศผู้ ผล รูปกระสวย ผิวเรียบ เปลือกบาง มียางสีขาว ผลสดสีเขียวเข้ม พอสุกเปลี่ยนเป็นสีส้ม รับประทานได้ มีเมล็ดมาก เมล็ดกลม สีดำ มีเยื่อหุ้มเมล็ดสีขาวใส
        ประโยชน์ของมะละกอ เป็นอาหารทั้งคาว และหวาน ผลสุก รับประทานแก้โรคเลือดออกตามไรฟัน เป็นยาระบาย ยางจากผลดิบ เป็นยาช่วยย่อย ฆ่าพยาธิ ราก ขับปัสสาวะ




074 บอนดำ
ชื่อพันธุ์ไม้ บอนดำ
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-074
        บอน เป็นไม้ล้มลุก สูง 1 เมตร มีลำต้นใต้ดินแบบเหง้าลักษณะเป็นรูปทรงกระบอก ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงสลับเวียนแผ่ออกรอบต้น ลักษณะของใบเป็นรูปไข่แกมสามเหลี่ยมหรือเป็นรูปหัวใจหรือรูปโล่ ปลายใบแหลม โคนใบเว้าแหลม ใบมีขนาดกว้างประมาณ 10-35 เซนติเมตร และยาวประมาณ 20-50 เซนติเมตร ก้านใบออกที่ตรงกลางแผ่นใบ โคนใบแยกเป็นแฉกสองแฉก ด้านหน้าใบเป็นสีเขียว เรียบไม่เปียกน้ำเพราะผิวใบเคลือบไปด้วยไข ส่วนด้านหลังใบเป็นสีเขียวอ่อนหรือม่วงหรือเป็นสีขาวนวล มองเห็นเส้นใบได้ชัดเจน ดอก เป็นดอกช่อเป็นแท่งเดี่ยวๆ ออกจากลำต้นใต้ดิน มีกาบสีเหลืองอ่อนหรือสีเหลืองนวลหุ้มอยู่ ยาวประมาณ 26 เซนติเมตร ดอกย่อยแยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน ฉ่ำน้ำ ดอกเป็นกระเปาะสีเขียวเป็นแท่งอยู่ตรงกลาง มีกลิ่นหอมและต่อมาจะกลายเป็นผลเล็กๆ จำนวนมากที่ประกอบไปด้วยหัวกลางและหัวย่อยอยู่รอบหัวใหญ่
        ประโยชน์ของบอนดำ น้ำจากลำต้นใต้ดินเป็นยาแก้ไข้ รากนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้อาการเจ็บคอ และเสียงแหบแห้ง รากนำมาต้มกับน้ำดื่มเป็นยาแก้ท้องเสีย หัวใช้เป็นยาระบาย ช่วยขับปัสสาวะ




075 อากาเว่
ชื่อพันธุ์ไม้ อากาเว่
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-075
        อากาเว่ เป็นไม้พุ่ม สูง 2.3 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม ลำต้นไม่มี แตกกอ กลม ความสูง 0.4 – 2 เมตร ขนาดทรงพุ่ม 0.3 – 1 เมตร ใบเดี่ยว สีเขียวเข้มขนาดใหญ่ หนา มีหนามที่ขอบใบ เรียงตัวเหมือนกลีบ กุหลาบ ดอก ช่อสูง 6 เมตร หรือกว่านั้น ดอกสีเหลืองเล็ก ๆ จำนวนมาก
        ประโยชน์ของอากาเว่ ปลูกเป็นไม้ประดับ เส้นใยทำชือก กระเป๋าถือ เสื้อผ้า




076 หมากเหลือง
ชื่อพันธุ์ไม้ หมากเหลือง
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-076/1
        หมากเหลือง เป็นปาล์มที่ขึ้นเป็นกอ ความสูง 3.2 เมตร ความกว้างทรงพุ่ม ขนาด 1.8 เมตร รูปร่างทรงพุ่ม ทรงกลม ลำต้น เป็นลำต้นเหนือดิน ตั้งตรงได้เอง ผิวลำต้นเรียบ เห็นข้อปล้องชัดเจน ต้นอ่อนสีเขียวอ่อน ต้นแก่สีเขียวแก่ ไม่มีน้ำยาง ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคู่ ใบอ่อนสีเขียวอ่อน ใบแก่สีเขียวอ่อนแกมเหลือง ขนาดแผ่นใบกว้าง 1.8 เซนติเมตร ยาว 28.5 เซนติเมตร ใบเรียบมัน เรียวยาว ใบเรียงตรงข้าม แผ่นใบรูปแถบ ปลายใบแหลม โคนใบรูปลิ่ม ขอบใบเรียบ ดอก เป็นดอกช่อแบบหางกระรอก ออกที่ซอกใบ ดอกสีเหลืองแกมเขียวอ่อน กลีบเลี้ยงแยกกัน จำนวน 3 กลีบสีเหลืองแกมเขียว กลีบดอกแยกกัน จำนวน 3 กลีบ สีเหลือง เกสรตัวผู้ จำนวน 1 อัน สีขาว เกสรตัวเมีย จำนวน 1 อัน สีขาว รังไข่กึ่งใต้วงกลีบ ดอกไม่มีกลิ่น กลีบดอกติดกันรูปคนโท ผล ผลอ่อนสีเขียวแกมเหลือง ผลแก่สีน้ำตาลแกมดำ ผลรูปรี เมล็ด มีเมล็ดจำนวน 1 เมล็ดต่อผล
        ประโยชน์ของหมากเหลือง ปลูกในกระถางประดับในอาคาร หรือปลูกเป็นฉากกั้น มุมอาคาร




077 จันทน์ผา
ชื่อพันธุ์ไม้ จันทน์ผา
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-077
        จันทน์ผา เป็นไม้พุ่ม สูง 1.8 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มอาจเป็นทรงกลม ต้นเหนือดินตั้งตรง เปลือกเรียบ สีเทา ใบ เป็นใบเดี่ยว สีเขียวเข้มออกเวียนเรียงสลับถี่ที่ปลายยอด ใบ เรียวยาว กว้าง 4- 6 เซนติเมตร ยาวประมาณ 50 เซนติเมตร ปลายใบแหลม สีเขียวเข้ม ก้านใบมีกาบหุ้มซ้อนทับกันรอบต้น ดอก ออกเป็นช่อใหญ่ตามซอกใบ กลีบดอก 6 กลีบ ตรงกลางดอกมีจุดสีแดง ดอกสีขาว ผล รูปทรง กลม ขนาดเล็ก สีเขียว เมื่อสุกสีแดงคล้ำ เป็นพวงคล้ายผลหมากเล็ก ๆ
        ประโยชน์ของจันทน์ผา เป็นไม้ประดับ แก่น ใช้แก้ไออันเกิดจากซางและดี บำรุงหัวใจ แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้บาดแผล และใช้เป็นส่วนผสมในน้ำยาอุทัย ใช้ทำยาหอม ช่วยบำรุงหัวใจ ดับพิษไข้




078 เศรษฐีวินสัน
ชื่อพันธุ์ไม้ เศรษฐีวินสัน
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-078/1
        เศรษฐีวินสัน เป็นไม้ล้มลุก สูง 0.8 เมตร เรือนยอดทรงพุ่มกลม ลำต้นตั้งตรงสีเขียวลักษณะคล้ายกับต้นสาวน้อยประแป้ง คือ ลำต้นเป็นไม้เนื้ออ่อนกลม ตั้งตรงแข็งแรง มีข้อถี่ แตกใบอ่อนตรงส่วนยอดของลำต้นทีละใบ ก้านใบยาว ส่วนที่ติดกับลำต้นมีลักษณะเป็นกาบ ใบมีรูปร่างยาวเรียวคล้ายใบพาย โคนใบมน ปลายใบเรียวแหลม บางชนิดแหลมเกือบมน พื้นใบมีสีเขียวอ่อนถึงเขียวเข้ม ดอก คล้ายดอกหน้าวัว มีกาบอยู่เพียงกาบเดียวหุ้มแท่งเกสรตัวผู้และเกสรตัวเมีย โดยเกสรตัวผู้อยู่ส่วนบน และเกสรตัวเมียอยู่ส่วนล่าง ออกดอกเป็นกลุ่มส่วนมากมีสีเขียวอ่อน เวลาบานกาบจะแย้มออกเล็กน้อย ยางของเศรษฐีวินสันเป็นอันตรายต่อมนุษย์และสัตว์ ถ้าถูกผิวหนังจะทำให้คันมาก
        ประโยชน์ของเศรษฐีวินสัน เป็นไม้ประดับ จัดเป็นไม้มงคลที่นิยมปลูกกันมาก




079 ตะไคร้
ชื่อพันธุ์ไม้ ตะไคร้
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-079/3
        ตะไคร้ เป็นไม้ล้มลุก เป็นกอใหญ่ สูงประมาณ 1 เมตร ลักษณะของลำต้นเป็นรูปทรงกระบอก แข็ง เกลี้ยง และตามปล้องมักมีไขปกคลุมอยู่ เป็นพรรณไม้ที่มีอายุหลายปี ใบเป็น ใบเดี่ยว แตกใบออกเป็นกอ รูปขอบขนาน ปลายใบแหลม และผิวใบจะสากมือทั้งสองด้าน เส้นกลางใบแข็ง ขอบใบจะมีขนขึ้นอยู่เล็กน้อย มีสีเขียวกว้างประมาณ 2 เซนติเมตร ยาว 2-3 ฟุต ดอกเป็นดอกช่อ ออกเป็นช่อกระจาย ช่อดอกย่อยมีก้านออกเป็นคู่ ๆ ในแต่ละคู่จะมีใบประดับรองรับ
        ประโยชน์ของตะไคร้ ทั้งต้น แก้หวัด ปวดศีรษะ ไอ แก้ท้องอืดท้องเฟ้อ แน่นจุกเสียด ขับลมในลำไส้ ราก แก้เสียดแน่น แสบบริเวณหน้าอก ปวดกระเพาะอาหารและขับปัสสาวะ รักษาเกลื้อน แก้อาการขัดเบา ใบสด ช่วยลดความดันโลหิตสูง แก้ไข้ และใช้เป็นผักประกอบอาหาร




080 หนุมานนั่งแท่น
ชื่อพันธุ์ไม้ หนุมานนั่งแท่น
รหัสพรรณไม้ 7-33240-001-080
        หนุมานนั่งแท่น เป็นไม้พุ่ม สูง 1.5 เมตร เรือนยอดทรงกลม ลำต้นพองที่โคน ลำต้นอวบน้ำผิวไม่เรียบ เป็นสีน้ำตาลอมเขียว และมีเหง้าอยู่ใต้ดินลักษณะกลมยาว เป็นเหลี่ยมเล็กน้อย ต้นมีน้ำยางสีขาวขุ่นใสๆ ไม่เหนียวเหนอะหนะ ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ ลักษณะของใบเป็นรูปไข่กว้าง โคนใบเป็นรูปหัวใจ ส่วนขอบใบเว้าเป็นแฉก 3-5 แฉก ใบมีขนาดกว้างและยาวประมาณ 5-15 เซนติเมตร หลังใบและท้องใบเรียบ ก้านใบยาวประมาณ 10-20 เซนติเมตร ติดแผ่นใบแบบก้นปิด หูใบแตกแขนงยาวได้ถึง 5 มิลลิเมตร ดอก ออกดอกเป็นช่อกึ่งช่อเชิงหลั่น ยาวได้ถึง 26 เซนติเมตร แกนช่อดอกยาวได้ถึง 20 เซนติเมตร โดยจะออกที่ปลายยอด มีใบประดับเป็นรูปสามเหลี่ยม ดอกย่อยเป็นสีแดงมีจำนวนมาก กลีบดอกมี 5 กลีบ กลีบดอกเป็นสีส้มหรือสีแดง ดอกเพศผู้มีกลีบเลี้ยงเป็นรูปไข่กว้าง จานรองดอกเป็นรูปโถ ก้านชูเกสรเชื่อมกันที่โคน ส่วนดอกเพศเมีย กลีบเลี้ยงจะเป็นรูปรี ก้านชูและก้านชูช่อดอกเป็นสีแดง ผล มีลักษณะเป็นรูปทรงกลมรีหรือรูปกระสวย ผิวผลเรียบ แบ่งเป็นพู 3 พู ปลายมน มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 1.5 เซนติเมตร ผลอ่อนเป็นสีเขียว เมื่อสุกแล้วจะเปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นสีดำ เมื่อผลแห้งจะไม่แตก ภายในผลมีเมล็ดลักษณะเป็นรูปกระสวยหรือรูปรี เมล็ดมีเยื่อสีขาวอยู่ที่ขั้ว
        ประโยชน์ของหนุมานนั่งแท่น หัวหรือเหง้าใช้กินเป็นยาบำรุงกำลัง เหง้า เป็นยาฟอกโลหิต น้ำยางเป็นยาทารักษาแผลมีดบาด แผลถลอก และใช้ห้ามเลือด ตำรับยาพื้นบ้านจะใช้น้ำยางจากต้นหนุมานนั่งแท่นเป็นยาทารักษาฝี นำเหง้ามาโขลกให้ละเอียดใช้เป็นยาพอกทาตามข้อมือข้อเท้า นวดแก้อาการเคล็ดขัดยอก



หน้า | 1 | | 2 | | 3 | | 4 | | 5 | | 6 |